MY TIPS APP

2021 yılında, insanların kredi kartıyla kolayca bahşiş verebildiği ve bu bahşişlerin Bitcoin olarak biriktiği bir proje üzerinde çalışmaya başlamıştık. İsmini de MyTips gibi düşünmüştük. O dönemde sadece şu anki adı "X" olan ama eskiden "twitter" olarak bildiğimiz platform bu fikre yakın bir girişim gerçekleştirmişti.

Çıkış noktamız günlük hayatta karşılaşılabilecek bir durumdu. Bir restorana veya otele gidiyorsun, aldığın hizmetten memnun kalıyorsun ve bahşiş bırakmak istiyorsun. Ama yanında nakit olmayabiliyor. Kartın var, telefonun var ama o anda bahşiş vermek için ayrıca bir işlemle uğraşmak istemiyorsun. Biz bu işi birkaç hareketle yapılabilecek kadar kolay hâle getirmek istiyorduk. Özellikle Türkiye gibi enflasyonun yüksek olduğu ülkelerde bu oldukça tutarlı bir fikir olur diye düşünmüştük.

Bir de hizmetin arkasında sadece müşterinin karşısına çıkan kişi yok. Restoranda sana servis yapan kişiyi görüyorsun ama mutfakta çalışanlar, hazırlık yapanlar ve o hizmetin düzgün verilmesi için emek harcayan başka insanlar da var. Bu yüzden projeyi sadece bir kişinin bahşiş topladığı bir uygulama olarak düşünmemiştik. Kurumsal firmaların çalışanlarını yönetebildiği ve bahşişleri ortak bir havuzda toplayabildiği bir yapı da vardı.

Bahşiş verme işlemini nasıl düşünmüştük?

Bahşişi alacak kişi telefonunu müşteriye doğru çevirecekti. Müşteri ekranda işletmeyi görecek, istediği bahşiş tutarını seçecek veya kendisi yazacaktı. Sonra temassız kredi kartını telefonun NFC okuma alanına yaklaştıracak ve ödemeyi onaylayacaktı.

Bizim hedeflediğimiz deneyim buydu. Müşteri açısından baktığında, tutarı girip kartını yaklaştırdığı bir işlem olacaktı. Bahşiş verebilmek için ayrıca uygulama indirmesi veya kripto para kullanmayı öğrenmesi gerekmeyecekti.



İşlemin arka tarafında ise bu ödeme Bitcoin satın alma olarak gerçekleşecekti. Yani müşteri kredi kartıyla bir tutar ödeyecek, sistem bu tutarı Bitcoin’e dönüştürerek ilgili havuza aktaracaktı. Bahşişi veren kişinin kendi Bitcoin cüzdanından para göndermesi gibi bir şey düşünmüyorduk. Müşteri kartıyla işlemini yapacak, Bitcoin tarafını sistem yönetecekti.

Kurumsal firmalar için ortak havuz vardı...

Restoran, otel gibi işletmelerde çalışanların aldığı bahşişler ortak bir Bitcoin havuzunda birikecekti. Her işlemden gelen bahşiş, bu havuza eklenecekti.

Burada amaç, işletmenin bütün bahşiş sürecini tek bir yerden görebilmesiydi. Yönetici havuzdaki toplamı takip edebilecek, çalışanları sistemde görebilecek ve dağıtım hesabını yapabilecekti.



Bahşişlerin herkese otomatik olarak eşit dağıtıldığı bir model düşünmemiştik. Çünkü herkesin çalışma süresi veya yaptığı iş aynı olmayabiliyor. Bir çalışan o dönem daha fazla saat çalışmış olabilir, başka birinin performansı farklı değerlendirilebilir. Yönetici de çalışma süresi ve performans gibi durumlara bakarak kime ne kadar pay verileceğini hesaplayacaktı.

Yani dağıtım kararını uygulama kendi başına vermeyecekti. Hesabı yönetici yapacak, belirlediği paylar çalışanların hesaplarına yansıyacaktı. Uygulama da bu sürecin takip edildiği yer olacaktı.

Çalışan kendi payını görebilecekti...

Çalışan tarafında da bir hesap ekranı olacaktı. Kişi bu ekrandan kendisine ayrılan bahşişleri, geçmiş dağıtımları ve toplam Bitcoin bakiyesini görebilecekti.

İşletmenin ortak havuzu ile çalışanın kendi bakiyesi birbirinden ayrı olacaktı. Havuzda biriken tutar, henüz çalışanlara paylaştırılmamış bahşişleri gösterecekti. Yönetici dağıtımı yaptıktan sonra çalışana ayrılan bölüm, o kişinin kendi bakiyesine geçecekti.

Çalışan da bu bakiyeyi sistemde biriktirebilecek ve istediğinde kendi Bitcoin cüzdanına çekebilecekti. Bizim düşündüğümüz modelde banka hesabına Türk lirası olarak ödeme yapılması yoktu. Kişi kendi cüzdan adresini girerek biriken Bitcoin’ini oraya aktaracaktı.

Bu yüzden çalışan açısından sistem sadece “bugün ne kadar bahşiş geldi?” diye bakılan bir ekran olmayacaktı. Kendisine ne kadar pay ayrıldığını ve zaman içinde ne kadar biriktiğini takip edebileceği bir hesap olacaktı.

Bitcoin tarafı projenin temel parçalarından biriydi!

Biz sadece kartla bahşiş toplayan bir uygulama yapmak istemiyorduk. Kartla başlayan işlemin Bitcoin’e dönüşmesini ve çalışanların paylarını Bitcoin olarak biriktirmesini düşünüyorduk.

Müşteri alışık olduğu ödeme yöntemiyle bahşiş verecek, işletme ortak havuzu yönetecek, çalışan da kendi payını Bitcoin olarak alacaktı. Bu üç tarafı aynı sistem içinde bir araya getirmek istiyorduk.

Tabii Bitcoin olarak biriken bakiyenin Türk lirası karşılığı zaman içinde değişebilir. Projedeki bakiye mantığı, çalışana belirli bir Türk lirası tutarı veya kazanç garantisi vermek üzerine kurulu değildi. Takip edilen şey, biriken Bitcoin miktarı olacaktı.

Türkiye’de karşılaştığımız temel mesele mevzuattı!

Bu fikri değerlendirirken Türkiye’deki düzenlemeler önemli bir konu hâline geliyordu. Kripto varlıkların ödemelerde doğrudan veya dolaylı kullanılmasına ilişkin kısıtlamalar, biz projeyi 2021’de düşünürken de vardı.

Bizim modelimizde müşteri kartıyla bahşiş veriyor, o işlem Bitcoin alımına dönüşüyor, Bitcoin işletmenin ortak havuzunda birikiyor ve sonrasında çalışanlara dağıtılıyordu. Yani Bitcoin, bahşiş sürecinin doğrudan içinde yer alıyordu.

Bu nedenle işleme “Bitcoin satın alma” demek, mevzuat konusunu tek başına çözmüyordu. Kartla ödeme alınması, bu ödemenin Bitcoin’e dönüştürülmesi ve başkaları adına sistemde saklanması birlikte ele alınması gereken konulardı. Bugün kripto varlık hizmetleri için getirilen izin şartları da bu yapının ayrıca değerlendirilmesini gerektiriyor.

Burada doğru anlatım şu olur: Projenin bu hâliyle Türkiye’de uygulanabilirliği ciddi hukuki engellere takılıyordu. Bunu sadece teknik olarak çalışan bir uygulama yaparak çözmek mümkün değildi. Para ve Bitcoin akışının, ilgili düzenlemelere uygun şekilde kurulması gerekiyordu.

Bizim fikrimiz, müşterinin hizmetten duyduğu memnuniyeti, o hizmetin arkasındaki ekibe ulaştıran bir sistem kurmaktı. Fakat ne koşullar, ne akıllar ve zaman buna müsait.
Proje hakkında detaylı bilgi almak isteyen benimle iletişime geçebilir. Kaynak kodları yakında github üzerinden açık kaynak olarak paylaşacağım. o güne kadar eğer projeyi incelemek istersen buradan inceleyebilirsin.: My Tips: Sunum Dosyası 

Murat ALTINDİŞ
www.murataltindis.com